سبک زندگی
دود سیگار و قلیان؛ چه اثری بر پوست دارد؟
دود سیگار و قلیان یکی از قویترین عوامل پیری زودرس پوست بعد از آفتاب است. نیکوتین رگهای کوچک پوست را تنگ میکند و رسیدن اکسیژن و مواد مغذی را کم میکند؛ در همان زمان هزاران ترکیب موجود در دود، کلاژن و الاستین را تخریب کرده و استرس اکسیداتیو ایجاد میکنند. نتیجه، چینوچروک زودرس (خصوصاً دور دهان و چشم)، رنگ کدر و خاکستری، منافذ بازتر، لک بیشتر، کندی ترمیم زخم و افزایش شدت آکنه و پسوریازیس است. قلیان استثنا نیست؛ در هر نشست، مدت مواجهه با دود بیشتر از یک سیگار است.
- دود، کلاژن و الاستین را تخریب میکند و پوست شلتر و پرچینتر میشود.
- قلیان کمخطرتر از سیگار نیست؛ مدت مواجهه با دود طولانیتر است.
- دود دستدوم (سیگار کشیدن دیگران در محیط) هم به پوست آسیب میزند.
- بعد از ترک، جریان خون و رنگ پوست در چند هفته تا چند ماه بهتر میشود.
دود چگونه به پوست آسیب میزند؟
نیکوتین باعث انقباض عروق ریز پوست میشود. پوستی که خون کمتری دریافت میکند، اکسیژن، ویتامین و مواد مغذی کمتری هم دارد؛ به همین دلیل کدر، بیجان و خسته دیده میشود.
ترکیبات دود، آنزیمهایی را فعال میکنند که کلاژن را تخریب میکنند و در همان زمان ساخت کلاژن جدید را کاهش میدهند. این یعنی هم تخریب بیشتر و هم بازسازی کمتر.
استرس اکسیداتیو ناشی از دود، سد پوستی را ضعیف میکند و التهاب را بالا میبرد؛ همین مسیر باعث تشدید آکنه، اگزما، پسوریازیس و لک میشود.
حرکت تکراری لبها هنگام پک زدن هم خطوط عمودی دور دهان را عمیقتر میکند؛ خطوطی که با مرطوبکننده برطرف نمیشوند.
نشانههای پوست در معرض دود
- چینوچروک زودرس، خصوصاً خطوط دور دهان و گوشه چشم.
- رنگ پوست کدر، زرد یا خاکستری و از دست رفتن درخشندگی.
- خشکی و زبری بافت پوست همراه با منافذ واضحتر.
- لک و ناهمواری رنگ که دیرتر محو میشود.
- کندی بهبود جوش و زخم و باقی ماندن جای آنها.
- زردی انگشتان و ناخن و بوی ماندگار دود روی پوست.
قلیان: تصور غلط رایج
بسیاری تصور میکنند عبور دود از آب آن را بیخطر میکند. آب تنها بخشی از ذرات را میگیرد و مواد سمی و مونوکسید کربن باقی میمانند. از طرفی یک نشست قلیان معمولاً چهل دقیقه تا یک ساعت طول میکشد؛ یعنی مدت مواجهه با دود بسیار بیشتر از یک سیگار است.
علاوه بر این، نشستن در فضای بسته پر از دود، پوست را در معرض ذرات معلق قرار میدهد؛ حتی برای کسی که خودش قلیان نمیکشد.
اگر ترک کنیم پوست بهتر میشود؟
- 1
هفتههای اول
جریان خون پوست بهتر میشود و رنگ پوست روشنتر و یکدستتر دیده میشود.
- 2
چند ماه بعد
روند ترمیم زخم و کنترل التهاب بهبود پیدا میکند و بافت پوست نرمتر میشود.
- 3
بلندمدت
سرعت پیری پوست کم میشود؛ چینهای عمیق موجود کامل برنمیگردند اما پیشرفت آنها کند میشود.
- 4
کمک روتین
ضدآفتاب، آنتیاکسیدان مثل ویتامین C و رتینوئید، ترمیم پوست بعد از ترک را تقویت میکنند.
کاهش آسیب دود؛ کارهای عملی
- ضدآفتاب روزانه؛ اثر آفتاب و دود روی هم جمع میشود.
- پاکسازی ملایم پوست در پایان روز برای برداشتن ذرات معلق.
- استفاده از آنتیاکسیدانها مانند ویتامین C و نیاسینامید در روتین صبح.
- آبرسانی پوست و نوشیدن آب کافی در طول روز.
- پرهیز از ماندن طولانی در فضای بسته پر از دود.
- خواب کافی برای بازسازی شبانه پوست.
پرسشهای پرتکرار
پوستت را در برابر آسیب دود تقویت کن
با آزمون پوست درمی روتینی متناسب با وضعیت پوستت بگیر که روی ترمیم، رنگ و محافظت تمرکز دارد.