درمان ملاسما؛ چرا لک ملاسما برمی‌گردد و چطور کنترلش کنیم؟

اگر مدت‌هاست با لک‌های قهوه‌ای یا خاکستری روی صورت درگیر هستید و هر بار بعد از کمی بهبود دوباره لک‌ها برمی‌گردند، ممکن است با ملاسما روبه‌رو باشید.

یکی از چیزهایی که ملاسما را از بسیاری از لک‌های دیگر متفاوت می‌کند این است که معمولاً درمان آن یک اقدام کوتاه‌مدت نیست. خیلی از افراد دوره‌ای از کرم ضدلک، روتین پوستی یا حتی درمان‌های کلینیکی استفاده می‌کنند، بهتر می‌شوند و بعد از قطع مراقبت دوباره با پررنگ شدن لک‌ها مواجه می‌شوند.

به همین دلیل سؤال مهم‌تر از «چه چیزی ملاسما را پاک می‌کند؟» این است که چطور ملاسما را کنترل کنیم و احتمال برگشت آن را کمتر کنیم؟

ملاسما چیست؟

ملاسما نوعی اختلال رنگدانه‌ای پوست است که معمولاً به شکل لک‌های قهوه‌ای، خاکستری یا قهوه‌ای مایل به خاکستری روی صورت دیده می‌شود.

این لک‌ها اغلب روی گونه‌ها، پیشانی، بالای لب و چانه ظاهر می‌شوند و ممکن است دو طرف صورت را به شکل نسبتاً قرینه درگیر کنند.

ملاسما بیشتر در زنان دیده می‌شود و عواملی مانند نور خورشید، تغییرات هورمونی و زمینه ژنتیکی می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.

چرا ملاسما برمی‌گردد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ملاسما، تمایل آن به عود است.

ممکن است یک دوره درمان باعث کمرنگ شدن لک‌ها شود، اما اگر عوامل تحریک‌کننده همچنان وجود داشته باشند یا روتین مراقبتی کاملاً قطع شود، ملاسما دوباره پررنگ‌تر شود.

به همین دلیل بهتر است ملاسما را بیشتر یک مشکل قابل کنترل در نظر بگیریم تا مشکلی که همیشه با یک درمان کوتاه‌مدت برای همیشه از بین می‌رود.

آیا آفتاب باعث بدتر شدن ملاسما می‌شود؟

بله. نور خورشید یکی از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده ملاسماست.

قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش می‌تواند فعالیت سلول‌های تولیدکننده رنگدانه را افزایش دهد و باعث پررنگ‌تر شدن لک‌ها شود.

به همین دلیل ضدآفتاب در روتین ملاسما یک محصول جانبی نیست؛ یکی از پایه‌های اصلی کنترل ملاسماست.

برای ملاسما چه ضدآفتابی مناسب است؟

بهتر است ضدآفتابی با محافظت وسیع در برابر UVA و UVB و SPF مناسب انتخاب شود.

در ملاسما، نور مرئی نیز می‌تواند در تشدید رنگدانه نقش داشته باشد. به همین دلیل در برخی افراد، ضدآفتاب‌های رنگی حاوی اکسید آهن می‌توانند انتخاب مناسبی باشند.

مهم‌تر از انتخاب یک برند خاص، استفاده منظم، مقدار کافی و تمدید مناسب ضدآفتاب است.

آیا در خانه هم باید ضدآفتاب بزنیم؟

نیاز به ضدآفتاب در خانه به میزان مواجهه با نور بستگی دارد.

اگر نزدیک پنجره هستید یا ساعات زیادی نور مستقیم یا شدید وارد محیط می‌شود، محافظت در برابر نور می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.

در هر صورت برای فردی که ملاسما دارد، محافظت منظم در برابر نور بخشی مهم از برنامه مراقبتی است.

بهترین ترکیبات ضدلک برای ملاسما کدام‌اند؟

در محصولات ضدلک و روشن‌کننده از ترکیبات مختلفی استفاده می‌شود. انتخاب ماده مناسب به نوع پوست، شدت لک، حساسیت پوست و سایر محصولات روتین بستگی دارد.

آزلائیک اسید

آزلائیک اسید یکی از ترکیباتی است که می‌تواند در بعضی روتین‌های مربوط به ملاسما و هایپرپیگمنتیشن استفاده شود.

این ماده علاوه بر اثر روی رنگدانه، در برخی افراد دارای پوست مستعد جوش نیز کاربرد دارد.

کوجیک اسید

کوجیک اسید در بسیاری از محصولات روشن‌کننده و ضدلک استفاده می‌شود و هدف آن کمک به کاهش تولید رنگدانه در پوست است.

در پوست حساس بهتر است محصولات حاوی این ماده به‌تدریج وارد روتین شوند.

ترانگزامیک اسید

ترانگزامیک اسید یکی دیگر از ترکیباتی است که در سال‌های اخیر در محصولات ضدلک و بعضی پروتکل‌های مربوط به ملاسما مورد توجه قرار گرفته است.

نوع مصرف و مناسب بودن آن برای هر فرد باید با توجه به شرایط پوست تعیین شود.

نیاسینامید

نیاسینامید می‌تواند بخشی از روتین روشن‌کننده پوست باشد و در بسیاری از محصولات ضدلک استفاده می‌شود.

اما مثل هر ماده دیگری، نباید انتظار داشته باشیم به‌تنهایی ملاسما را برای همیشه از بین ببرد.

ویتامین C

ویتامین C به دلیل اثر آنتی‌اکسیدانی و نقش آن در روتین‌های روشن‌کننده پوست می‌تواند در بعضی برنامه‌های مراقبتی ملاسما استفاده شود.

پایداری فرمول و تحمل پوست در نتیجه استفاده از آن اهمیت دارد.

آیا کرم ضدلک به‌تنهایی برای ملاسما کافی است؟

گاهی محصولات موضعی می‌توانند باعث کمرنگ شدن ملاسما شوند، اما نتیجه به عمق و شدت لک و شرایط فرد بستگی دارد.

در بسیاری از موارد، فقط استفاده از یک کرم بدون توجه به ضدآفتاب، عوامل تشدیدکننده و استمرار در روتین نتیجه پایداری ایجاد نمی‌کند.

برای همین بهتر است به جای تمرکز روی یک محصول «جادویی»، کل روتین پوست بررسی شود.

آیا مزوتراپی برای ملاسما مؤثر است؟

بعضی افراد بعد از مزوتراپی کاهش لک یا بهبود ظاهر پوست را گزارش می‌کنند، اما نتیجه این روش برای همه یکسان نیست.

درمان‌های تزریقی ممکن است از ترکیبات متفاوتی استفاده کنند و کیفیت اجرا، ماده مورد استفاده، نوع پوست و شدت ملاسما می‌توانند روی نتیجه اثر بگذارند.

بنابراین تجربه مثبت یک فرد را نباید به این معنا دانست که مزوتراپی بهترین یا قطعی‌ترین درمان ملاسما برای همه است.

آیا PRP ملاسما را درمان می‌کند؟

PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت در برخی روش‌های زیبایی و جوان‌سازی پوست استفاده می‌شود و ممکن است در بعضی پروتکل‌های درمانی ملاسما نیز مورد استفاده قرار گیرد.

اما نمی‌توان از تجربه یک یا چند نفر نتیجه گرفت که PRP به‌تنهایی درمان قطعی ملاسماست.

اگر قرار است PRP یا روش‌های تزریقی برای ملاسما انجام شود، بهتر است انتخاب روش توسط پزشک و براساس نوع پوست و شدت لک انجام شود.

لیزر برای ملاسما خوب است یا نه؟

لیزر ممکن است برای بعضی افراد و بعضی انواع لک مفید باشد، اما ملاسما از آن دسته مشکلاتی است که انتخاب روش‌های انرژی‌محور برای آن نیاز به دقت بیشتری دارد.

در بعضی پوست‌ها، التهاب ناشی از لیزر می‌تواند باعث تیرگی پس از التهاب شود یا حتی ملاسما را دوباره تشدید کند.

به همین دلیل لیزر را نباید صرفاً چون «قوی‌تر» از کرم یا سرم است، انتخاب کرد.

چرا یک روتین منظم از درمان مقطعی مهم‌تر است؟

یکی از نکات مهمی که در تجربه افراد مبتلا به ملاسما زیاد دیده می‌شود این است که در دوره‌ای که روتین منظم دارند، لک‌ها بهتر می‌شوند و بعد از قطع مراقبت دوباره پررنگ‌تر می‌شوند.

این موضوع با ماهیت ملاسما هم سازگار است. کنترل ملاسما معمولاً نیاز به مراقبت مداوم دارد.

یک روتین ساده و قابل ادامه معمولاً بهتر از برنامه‌ای بسیار پیچیده است که فقط چند هفته بتوانید آن را اجرا کنید.

یک روتین ساده برای پوست دارای ملاسما چگونه است؟

روتین دقیق باید براساس نوع پوست شخصی‌سازی شود، اما ساختار کلی می‌تواند ساده باشد.

روتین صبح

1. شوینده ملایم متناسب با نوع پوست
2. سرم یا محصول روشن‌کننده در صورت تحمل پوست
3. مرطوب‌کننده
4. ضدآفتاب مناسب و استفاده منظم

روتین شب

1. پاک کردن آرایش و ضدآفتاب
2. شستشوی ملایم پوست
3. محصول ضدلک یا ماده فعال متناسب با پوست
4. مرطوب‌کننده

اضافه کردن همزمان چند ضدلک و لایه‌بردار قوی لزوماً نتیجه را سریع‌تر نمی‌کند.

آیا درمان‌های خانگی مثل حنا و سدر برای ملاسما مناسب‌اند؟

برای لک و ملاسما توصیه‌های خانگی زیادی در شبکه‌های اجتماعی و انجمن‌های اینترنتی دیده می‌شود.

اما تجربه شخصی یک فرد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک ماده خانگی برای ملاسما مؤثر یا بی‌خطر است.

بعضی ترکیبات می‌توانند پوست را تحریک کنند و تحریک پوست در افراد مستعد هایپرپیگمنتیشن ممکن است حتی باعث پررنگ‌تر شدن لک شود.

آیا ویتامین C و E ملاسما را از بین می‌برند؟

این ویتامین‌ها در بعضی محصولات مراقبت از پوست نقش آنتی‌اکسیدانی دارند و ممکن است بخشی از روتین روشن‌کننده باشند، اما نباید آنها را درمان قطعی ملاسما دانست.

ملاسما معمولاً به ترکیبی از محافظت در برابر نور، روتین مناسب و در بعضی موارد درمان پزشکی نیاز دارد.

چه زمانی برای ملاسما باید به متخصص پوست مراجعه کنیم؟

اگر لک‌ها گسترده، مقاوم یا رو به افزایش‌اند، اگر بعد از چند ماه مراقبت مناسب تغییر قابل توجهی دیده نمی‌شود یا اگر درباره نوع لک مطمئن نیستید، بهتر است متخصص پوست آن را بررسی کند.

همچنین قبل از درمان‌هایی مثل مزوتراپی، PRP، لیزر یا پیلینگ شیمیایی بهتر است تشخیص دقیق و انتخاب روش توسط پزشک انجام شود.

پس برای درمان ملاسما از کجا شروع کنیم؟

اول از همه مطمئن شوید که واقعاً با ملاسما روبه‌رو هستید و نه نوع دیگری از لک.

بعد شرایط پوستتان را بررسی کنید: پوست خشک است یا چرب؟ حساس است؟ چه ضدآفتابی استفاده می‌کنید؟ چه محصولات ضدلکی در روتین دارید؟ آیا چند ماده فعال را همزمان استفاده می‌کنید؟ و آیا روتین فعلی را به اندازه کافی منظم ادامه داده‌اید؟

Dermy برای کم کردن همین سردرگمی در انتخاب روتین و محصولات ساخته شده است.

در Dermy می‌توانید اطلاعات پوست و دغدغه لک را وارد کنید تا به جای امتحان کردن تصادفی چند ضدلک، روتین و محصولات متناسب‌تری با شرایط پوستتان پیدا کنید.

روتین مناسب پوستت را با Dermy پیدا کن.

سوالات متداول

آیا ملاسما برای همیشه درمان می‌شود؟

ملاسما می‌تواند به درمان پاسخ دهد و کمرنگ شود، اما در بسیاری از افراد مستعد برگشت است. به همین دلیل کنترل طولانی‌مدت و محافظت در برابر نور اهمیت زیادی دارد.

آیا ملاسما بعد از قطع کرم ضدلک برمی‌گردد؟

امکان برگشت وجود دارد، مخصوصاً اگر عوامل تشدیدکننده مثل نور همچنان وجود داشته باشند. بعد از بهبود نیز معمولاً ادامه یک روتین نگهدارنده اهمیت دارد.

برای ملاسما مزوتراپی بهتر است یا PRP؟

نمی‌توان یکی را برای همه بهتر دانست. انتخاب درمان به شرایط پوست، شدت ملاسما و نظر پزشک بستگی دارد.

آیا لیزر می‌تواند ملاسما را بدتر کند؟

در بعضی افراد، التهاب پس از لیزر می‌تواند باعث تشدید یا برگشت تیرگی شود. به همین دلیل انتخاب لیزر برای ملاسما باید با ارزیابی تخصصی انجام شود.

برای ملاسما چه ضدآفتابی استفاده کنیم؟

ضدآفتاب با محافظت وسیع در برابر UVA و UVB و SPF مناسب انتخاب کنید. در برخی افراد دارای ملاسما، ضدآفتاب رنگی حاوی اکسید آهن می‌تواند محافظت بیشتری در برابر نور مرئی ایجاد کند.

آیا نیاسینامید و ویتامین C برای ملاسما مناسب‌اند؟

این ترکیبات می‌توانند بخشی از روتین روشن‌کننده پوست باشند، اما به‌تنهایی درمان قطعی ملاسما محسوب نمی‌شوند.